Chuyên đề “Phát triển ngôn ngữ theo hình thức phát triển năng lực cho trẻ 4 tuổi” tại Trường Mầm non Minh Đức
Một lời nói biết quan tâm, một câu trả lời bằng suy nghĩ của chính mình, một lần mạnh dạn kể chuyện trước các bạn… Những bước tiến nhỏ ấy có ý nghĩa lớn trong hành trình phát triển ngôn ngữ của trẻ. Để nuôi dưỡng những bước tiến đó, trẻ cần một môi trường khơi gợi hứng thú, nơi các em được lắng nghe và có cơ hội thể hiện bản thân.
Ngày 15/10/2026, Trường Mầm non Minh Đức tổ chức chuyên đề “Phát triển ngôn ngữ theo hình thức phát triển năng lực cho trẻ 4 tuổi” với hai hoạt động minh họa: làm quen bài thơ “Cô dạy” của tác giả Phạm Hổ và hướng dẫn trẻ kể lại câu chuyện “Giấc mơ kỳ lạ” của tác giả Nguyễn Bích Ngọc.
Cùng thuộc chủ đề Bản thân, hai hoạt động mang đến những trải nghiệm có sự kết nối: giúp trẻ biết chăm sóc mình, quan tâm đến người khác và sử dụng lời nói để bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc.
Gieo những “hạt mầm lời hay” từ một bài thơ
Trong hoạt động do cô giáo Ngô Thanh Huyền thực hiện, bài thơ “Cô dạy” được đưa đến với trẻ qua không gian “Khu vườn Lời Hay”. Nhân vật “Nàng tiên Lời Hay”, chiếc túi chứa thẻ bí mật và những bông hoa trên màn hình tạo nên mạch dẫn dắt cuốn hút, khuyến khích trẻ cùng khám phá.
Thử thách “Giải mã chiếc hộp bí mật” gắn việc tìm hiểu bài thơ với nhiệm vụ chung của các đội. Những câu hỏi về giữ đôi tay sạch sẽ, không cãi nhau và biết nói lời hay giúp trẻ hiểu nội dung, đồng thời liên hệ với cách ứng xử hằng ngày ở lớp, ở nhà.
Trẻ được khuyến khích lựa chọn cách thể hiện phù hợp với khả năng và sở thích: đọc thơ bằng giọng của mình hoặc kết hợp với nhạc rap; thể hiện theo lớp, tổ, nhóm và cá nhân. Giáo viên chú trọng động viên trẻ mạnh dạn, biết lắng nghe và nhận xét bạn bằng lời nói tích cực.
Hình ảnh khu vườn nở hoa cùng động tác “Gieo hạt lời hay” khép lại hoạt động bằng một thông điệp gần gũi: những lời nói đẹp cần được nuôi dưỡng từ những việc làm tốt mỗi ngày.
Từ lắng nghe câu chuyện đến tự mình cất lời
Với hoạt động hướng dẫn kể lại chuyện “Giấc mơ kỳ lạ”, do cô giáo Đào Thị Vân Anh và cô giáo Nguyễn Thị Nhung xây dựng, thực hiện, trẻ được khám phá câu chuyện qua nhân vật Mây Nhỏ, sân khấu rối phát sáng và trò chơi “Mảnh ghép ký ức”.
Các nhân vật anh Tay, anh Chân, bác Tai, cô Mắt, bạn Miệng dẫn trẻ đến với câu chuyện về cơ thể và việc chăm sóc sức khỏe. Hệ thống câu hỏi gợi mở giúp trẻ nhớ diễn biến, tìm hiểu nguyên nhân các bộ phận trở nên mệt mỏi và liên hệ với thói quen ăn uống, vận động của bản thân.
Điểm nhấn của hoạt động là bước chuyển từ nghe cô kể sang tham gia kể chuyện. Với sự dẫn dắt của giáo viên, trẻ nhắc lại lời thoại, thể hiện giọng nói, điệu bộ nhân vật và tham gia đóng kịch. Mỗi lượt kể tạo cơ hội để trẻ lắng nghe, tiếp nối mạch truyện và phối hợp với bạn.
Qua đó, ngôn ngữ được sử dụng trong những tình huống có ý nghĩa: trẻ nói để thể hiện nhân vật, diễn đạt để người khác hiểu và trao đổi để cùng hoàn thành câu chuyện.
Phát triển năng lực từ những cơ hội vừa sức
Hai hoạt động có cách tổ chức khác nhau nhưng cùng chú trọng tạo cơ hội để trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách chủ động. Với bài thơ, trẻ cảm nhận và thể hiện lời hay; với câu chuyện, trẻ ghi nhớ, kể lại và nhập vai. Những trải nghiệm ấy gắn việc phát triển ngôn ngữ với giao tiếp, hợp tác và sự tự tin.
Hình ảnh trình chiếu, âm nhạc và rối hỗ trợ việc tổ chức hoạt động, khơi gợi hứng thú và tăng cơ hội tương tác. Giáo viên đồng hành bằng những câu hỏi phù hợp, sự hỗ trợ đúng lúc và lời động viên cụ thể, tôn trọng khả năng cũng như cách thể hiện của từng trẻ.
Chuyên đề cũng là dịp để đội ngũ giáo viên trao đổi về cách lựa chọn học liệu, xây dựng tình huống và tổ chức hoạt động theo hướng phát triển năng lực; từ đó vận dụng linh hoạt vào thực tiễn lớp học.
Từ “Khu vườn Lời Hay” đến những “Mảnh ghép ký ức”, hai hoạt động gửi gắm một định hướng giáo dục gần gũi: trao cho trẻ cơ hội cất lời và giúp trẻ cảm nhận rằng lời nói của mình được lắng nghe, trân trọng. Khi có thêm tự tin để kể một câu chuyện, chia sẻ một cảm xúc hay nói một lời tử tế, trẻ cũng đang từng bước học cách kết nối với thế giới xung quanh. Đó là những giá trị Trường Mầm non Minh Đức hướng tới nuôi dưỡng trong mỗi ngày trẻ đến trường.
